| |
PE1MVX > DUTCH 09.10.05 00:00l 195 Lines 9929 Bytes #999 (0) @ WW
BID : 3923_PE1MVX
Read: GUEST DK3EL
Subj: PI4WNO,Bull.2005/10/09(889)
Path: DB0FHN<DB0RGB<OK0PPL<OK0PKL<OK0PCC<SR6BBA<SR1BSZ<CE8FGC<F6CDD<VE3FJB<
ON0AR<PI8ZAA<PI8HGL<PE1MVX
Sent: 051008/2219Z @:PE1MVX.PI8HGL.#ZH1.NLD.EU #:3923 [Wassenaar] $:3923_PE1MVX
From: PE1MVX@PE1MVX.PI8HGL.#ZH1.NLD.EU
To : DUTCH@WW
RYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRY
----------------------------------------------------------------
- PI60WNO Bulletin nr.889, 2005/10/09 (week 41) 18-de jaargang -
----------------------------------------------------------------
- Clubstation v.d. Afdeling WOERDEN EN OMSTREKEN van de VERON -
- RTTY-bulletin: 10.30, Phone-bulletin 11.00, dan Phone-Ronde. -
- Herhaling van het Bulletin om 12.00 uur op 3580 kHz in MT63. -
- SSTV: 09.00-10.15, 144.500. (Maandag: 19.00-20.30, 28.700) -
- Tijdens -RTTY- kunnen luisteramateurs inmelden: 0348-412738 -
----------------------------------------------------------------
- De staatsman scheert de schapen, de politicus vilt ze. -
- (Austin O'Malley) -
----------------------------------------------------------------
Vorige week waren in de ronde: PA7APL, PD0IDQ, PA0TNU, PA2HJM,
PD2WOG, PA3JWC, PA5V, PA4RDF, PA0KJB, PE1MPA, PD2AP, PD0JM,
PA7LN, PD1AMY, PE1RQG, PE1GRL, PE1AEI, PA0PHB, PA4M, PA3GOY,
PA3AKN, NL-12432, NL-10204, NL-11607.
BIJEENKOMSTEN.
--------------
Onze eerstvolgende bijeenkomst is op woensdag 19 oktober, zoals
gewoonlijk in Concordia aan het Kerkplein in het centrum van
Woerden. Onderwerp zal gaan over 'Tracking Programma's'.
HET VERSTEMMEN VAN AFSTEMKRINGEN.
---------------------------------
(Naar aanleiding van een vraag in de Ronde van vorige week.)
Iedereen zal wel eens tegen het probleem zijn aangelopen dat een
afstembare LC-kring net niet op de gewenste frequenties af te
stemmen bleek te zijn. Wat is dan de beste manier om een
afstembare LC-kring in de band te brengen.
We onderscheiden drie situaties.
- De laagste frequentie kan niet worden bereikt.
- De hoogst afstembare frequentie is net te laag.
- Het afstembereik van de kring is niet gelijk aan de gewenste
frequentieband.
We kunnen dan de zelfinductie, capaciteit of beiden veranderen.
Welke dat wordt is onderwerp van deze uiteenzetting. Het gaat
hierbij om betrekkelijk geringe frequentie-aanpassingen.
Het in de band brengen van een afstemkring was een routineklus
voor elke radioamateur die legerontvangers of vliegtuig ontvan-
gers voor zijn hobby wilde ombouwen. Hoewel de radio globaal wel
geschikt was voor de banden (HF of VHF) waarop wij die wensten
te gebruiken, kon hij daarin nog niet afgestemd worden.
De resonantiefrequentie van een LC-kring wordt bepaald door het
product van capaciteit en zelfinductie. De resonatiefrequentie
is dan omgekeerd evenredig met dat product. Dus:
- Frequentie verhogen: C verkleinen en/of L verkleinen.
- Frequentie verlagen: C vergroten en/of L vergroten.
Maar, wat moeten we doen C of L of beiden veranderen?
Als gereedschap hebben we onze rekenvaardigheid nodig voor het
nodige, eenvoudige rekenwerk en een griddipper om resonantiefre-
quenties te kunnen vaststellen.
Waarschuwing.
In de meeste ontvangers wordt het superheterodyne principe
toegepast. Oscillatorkring en antennekring worden zodanig
afgestemd dat over het gehele bereik een constante verschil-
frequentie, de middenfrequentie, ontstaat. Door speciale
maatregelen weet de constructeur van de ontvanger dat te
bereiken. Wanneer we het afstembereik van de kringen gaan veran-
deren zal in het algemeen de zogenaamde gelijkloop niet meer
gewaarborgd zijn. Het effect is dan dat de antennekring op
diverse plekken in het nieuwe afstembereik niet meer in resonan-
tie is met het gewenste signaal. Het nadeling effect van een
hoge kwaliteitsfactor, Q, van de kring kunnen we dan verminderen
door de Q kunstmatig te verlagen, b.v. met een hardere aankop-
peling.
Het afstembereik klopt niet.
We bepalen de verhouding van tussen hoogste en laagste frequen-
tie van de te ontvangen band en van de resonantiefrequenties van
de LC-kring. Zijn die niet aan elkaar gelijk dan moeten we dat
eerst aanpakken door het afstembaar element aan te passen.
Als er een variabele afstemcondensator gebruikt wordt.
Als de frequentie verhouding van de LC-kring te groot is, dan
schakelen we een extra condensator parallel aan de afstemconden-
sator. Het hele resonantiebereik gaat dan wel omlaag, maar dat
compenseren we later wel op een andere manier.
Is de verhouding te klein, dan hebben we een probleem. De enige
remedie is om een andere afstemcondensator te monteren. Groter
dan een factor 3 in frequentie, dat is een factor 9 in capaci-
teit, blijkt in de praktijk niet haalbaar. Soms kunnen we met
een serie condensator toch het afstembare bereik nog oprekken.
Zie hieronder.
Is de hoogst haalbare resonantiefrequentie nog te laag dan
moeten we de zelfinductie verlagen. De condensator staat immers
al op minimale waarde. Moeten we de laagste resonatiefrequentie
nog verlagen dat kan behalve de vergroting van de spoel ook nog
een extra kringcapaciteit worden geplaatst. Dan moet echter wel
weer bekeken worden of het afstembereik nog voldoende is.
Als er een variabele spoel gebruikt wordt.
Een in en uitschuifbare kern, of een rolspoel, wordt gebruikt om
de zelfinductie te varieren. Het afstembereik vergroten gaat in
het algemeen niet. Verkleinen kan door het parallelschakelen van
een extra spoel. De maximale en minimale frequenties kunnen
veranderd worden door wijziging van de vaste parallelcapaciteit.
Serie condensator.
De maximale frequentie wordt verkregen bij een minimale capaci-
teit. Die laatste wordt grotendeels bepaald door de parasitaire
capaciteit van de schakeling waarin de LC-kring is opgenomen.
Aan die parasitaire capaciteit is vaak weinig aan te doen. Maar
door het opnemen van een condensator in serie met de afstem-
kring, kunnen we het effect op het afstembereik van de kring
verkleinen. Door de serieschakeling van twee condensatoren, de
parasitaire capaciteit en de extra seriecondensator, wordt de
effectieve paracitaire capaciteit die de LC-kring 'ziet' ver-
kleind, de maximale resonantiefrequentie neemt toe. Hoewel de
maximale capaciteit ook afneemt, is dat naar verhouding veel
geringer. De laagste resonantiefrequentie zal daarom maar heel
weinig afnemen. Het effect is dus dat de verhouding tussen max
en min resonantiefrequentie toeneemt. Het zal wel duidelijk zijn
dat deze methode geen effect heeft als er een variabele inductor
wordt toegepast.
Hoogste frequentie verhogen.
Hebben we een variabele afstemcondensator dan vervangen we de
spoel. We kunnen er een aantal windingen afhalen. Een eenvoudige
vuistregel is: De zelfinductie is evenredig met het kwadraat van
antal windingen dus de frequentie is omgekeerd evenreding met
het windingtal. Hebben we een variabele spoel, dan verkleinen we
de parallel aan de spoelgeschakelde condensator door een kleiner
exemplaar. Eventueel gebruiken we dan nog een trimmer voor
fijnafregeling.
Laagste frequentie verlagen.
Als de hoogste afstemfrequentie nog ver boven de gewenste band
ligt, dan is het meest eenvoudige om een extra condensator
parallel aan de spoel te schakelen. Komen we dan aan de
hoogste frequentie te kort dan is een grotere spoel nodig.
We kunnen bovenstaand als volgt samenvatten:
- Een extra parallelcapaciteit over de spoel, of een condensator
in serie met de afstemcondensator verkleint het frequentie-
bereik.
- Een extra condensator in serie met de gehele LC-kring ver-
schuift het frequnetiegebied naar boven.
- Vervangen van de spoel verschuift het resonatiebereik naar
boven of beneden zonder dat de verhouding tussen maximale en
minimale frequentie veranderd.
Succes, PA0PHB
VRAAG HET TU DELFT.
-------------------
VRAAG: Op de evenaar (plm. 40.000 km) suizen wij in de rondte
met een snelheid van ongeveer 1667 km/u. Dit heeft invloed op
ons gewicht: de centrifugale kracht maakt dat de aantrekking van
de aarde op mijn lichaam wat minder wordt. Op de evenaar weeg
ik, laten we zeggen, 80 kg. Nu ben ik echt benieuwd wat ik op de
polen weeg.
ANTWOORD:
De evenaar heeft inderdaad een snelheid van ongeveer 1667 km/u
naar het oosten. Dat is ook de reden dat lanceerplaatsen voor
raketten zo dicht mogelijk bij de evenaar geplaatst zijn.
Er zijn twee redenen waarom je minder weegt aan de evenaar dan
op de polen.
1) Door het draaien van de aarde puilt de aarde een beetje uit,
de evenaar is iets verder van het middelpunt van de aarde ver-
wijderd dan de noord- of zuidpool. Volgens Newton is de
aantrekkingskracht omgekeerd evenredig met het kwadraat van de
afstand tussen de zwaartepunten van twee lichamen, in dit geval
de aarde en de proefpersoon. Door het uitpuilen van de evenaar
weegt men daar dus iets minder dan op een van de polen.
Dit effect is ongeveer 0.2 pct.
2) Door het roteren (de centrufugaalkracht) wordt men ongeveer
0.34 pct lichter.
Op een van de polen weeg je dus 0.53 pct meer dan op de evenaar,
voor iemand van 80 kg wijst de weegschaal dan 80.4 kg aan.
Dit geldt niet voor ene balansweegschaal, daar wordt je gewicht
vergeleken met een standaardgewicht en dat wordt evenredig
zwaarder op de pool.
(Gerald Wisse, Fac. Werktuigbouwkunde, TU Delft.)
TENSLOTTE
----------
Overname van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding.
Hebt U nieuwtjes, vraag/aanbod, schrijf naar: PI4WNO p/a PA0PIM,
Amsteloord 31, 3448 BB WOERDEN. U kunt ook een bericht plaatsen
in Uw BBS met: PI4WNO (at) PI8HGL. E-mail: pi4wno(at)amsat.org
Bulletin kan ook gelezen worden op WWW.VERON.NL/AFDELING/WOERDEN
Giro-nr 193190, VERON Afd.66 Leidsestraatweg 51 3443 BR Woerden.
Prettige dag en tot volgende week! 73 de PI60WNO.
----------------- Opr. PA0PIM. ---------------------------------
nnnn
nnnn
Read previous mail | Read next mail
| |
