| |
PA3ESF > DUTCH 03.11.03 01:35l 203 Lines 11453 Bytes #999 (0) @ WW
BID : WLRB-537C
Read: DB0FHN GUEST DK3EL
Subj: WLRB.1-2 02-11-2003 (Nederlands)
Path: DB0FHN<DB0FOR<DB0SIF<DB0FHK<DB0ACC<DB0SM<PI8DAZ<PI8APD<PI8WFL<PE1M<
PI8RWD<PI8PNF<PI8JYL
Sent: 031103/0016Z @:PI8JYL.#FRL.NLD.EU #:14889 [Joure] FBB7.00i $:WLRB-537C
From: PA3ESF@PI8JYL.#FRL.NLD.EU
To : DUTCH@WW
ryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryry
ryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryryry
ZCZC
ZCZC
RYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRY
RY THE WORLD LINK RTTY BULLETIN = Freq.1: 145300 KHz AFSK RY
RY ---oo---oo---oo--- -=- Freq.2: 3580 KHz FSK RY
RY ---oo---oo---oo---oo---oo--- -=-=- Time..: 20:00 Lt 18:00 UTC RY
RY Contact and Friendship + P + Mode..: 50Bd FM 50Bd LSB RY
RY Linking the World. + A + Mark..: 1275 Hz (laag). RY
RY iedere zondagavond vanuit + 3 + Red...: PA3ESF, Weit Lap. RY
RY Ureterp JO33CC R14 Fryslan + E + Adres.: Bouekers 40 RY
RY Nederland - Europa + S + Qth...: 9247 AR Ureterp. RY
RY Sinds - 1988 + F + Tel...: (0512) 30 27 02 RY
RY RTTY(at)NLDNET en DUTCH(at)WW -=-=- Packet: PA3ESF(at)PI8FWD RY
RY http://www.worldlink.tmfweb.nl -=- E-mail: pa3esf@amsat.org RY
RY Jaargang nr. 15 Afl. nr. 09 (537) Datum.: 02 November 2003 RY
RYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRY
++ Bedek de vleugels van een vogel met goud en... ++
++ hij zal zich niet meer in de lucht kunnen verheffen.(Confusius)++
INMELDERS 26-10-2003 - NL-12756.........Jan - PE1MPO..........Harm
--------------------- - NL-6612.........Piet - PE1FKP...........Jan
- PE1LYT............Be - PD0JBR.........Thijs - PH4S.............Jan
- PD0GGB.......Lammert - PE1HJP......Tjeabele - PA3DVT..........Dini
- PA3EHR.........Doeke - PA5RG...........Bert - NL-12989........Hans
- PD0MDD..........Luit - PA3FGB...........Jan - PE1RWL.........Johan
- PE1ARD........Arnold - NL-12650.....Hendrik - PA5C...........Oscar
- PE1RGI..........Anne - NL-11794......Gaatze - PA0BVD..........Bote
- PA0RJW.......Remmelt - PD0MDK.........Klaas - PE1MSU.........Herjo
- PD5HW..........Harry - PA3CST.........Ruurd - PE1LUB......Johannes
- PD0PEW/NL12646...Jan - Om......Jan.Dijkstra - PD3LHS.......Laurens
- PD0LYF.......Bernard - PA3FFZ......Bastiaan - PA3FTV.........Karst
- PD0NZP.........Molle - PE1RWP........Freddy - PA3BYZ..........Pier
- PA3HCL.........Gepko - 38 inmelders........
Goedenavond allemaal, we gaan snel beginnen want er is veel tekst...
Inmelden kan ook vanavond weer op de gebruikelijke wijze. Voor de
luister-amateurs via het telefoon nr. (0512)-30-27-02 . En voor de
zendamateurs straks wanneer wij QSY gaan naar 145.325 MHz en 3.663
MHz +/-10 kHz QRM. Een QSL naar R14, PA3ESF of een berichtje via
packet aan PA3ESF(at)PI8FWD of E-mail adres : pa3esf(at)amsat.org
wordt zeer op prijs gesteld. Telefonisch kan het natuurlijk ook.
Veel succes met het meeschrijven...................... Weit, PA3ESF.
++ PA3ESF + THE WORLD LINK RTTY BULLETIN + URETERP + R14 + JO33CC ++
ACTIVITEITEN-AVOND VERON A63. Dinsdagavond 4 november a.s is er
----------------------------- weer een bijeenkomst van de VERON af-
deling A63 de Friese Wouden. Deze avond zal in het teken staan van
HF antennes en alles wat daar bij komt kijken. Lieuwe, PA0LH zal er
een lezing verzorgen en na een korte pauze zal Bouke Zwerver, PA0ZH
vertellen over zijn 6 meter project. Hij neemt voor deze gelegen-
heid zijn zelfbouw 6 meter eindtrap mee naar het dorpshuis. De avond
begint om 19.30 uur en wordt gehouden in het dorpshuis de Buorskip
aan de vlaslaan te Beetsterzwaag. (locatie van de Friese radiomarkt)
U bent allen hierbij van harte uitgenodigd.
.......................................... 73' Weit, PA3ESF(C) WLRB.
PA-BEKER CONTEST 2003. Op 8 en 9 november vinden weer de traditio-
---------------------- nele PA-BEKER contesten plaats. SSB op
zaterdag en CW op zondag. Bij deze een speciale oproep een de
C-amateurs om eens mee te doen.. Klik voor meer info op:
http://www.veron.nl/cie/traffic/pabeker(under score)2002.htm
........................................ Bron: www.veron.nl(C) WLRB.
++ PA3ESF + THE WORLD LINK RTTY BULLETIN + URETERP + R14 + JO33CC ++
Over de radioman H.K.A.Klasen uit Oude-Pekela. Het mag een wonder
---------------------------------------------- heten dat het stro-
kartondorp Oude-Pekela niet uitgegroeid is tot een klein Eindhoven.
Achteraf is het erg jammer dat de radioliefhebber en fabrikant
Hubertus Klasen, niet op tijd patent heeft aangevraagd op een paar
uitvindingen, anders had het wel eens kunnen zijn dat in het Oost
Groninger land, voor de oorlog, een radiofabriek was ontstaan, waar
de grote Philips nog een puntje aan kon zuigen. Hubertus Klaas Adam
Klasen werd in 1889 in Oude-Pekela geboren.
Vader Klasen hield zich bezig met het bevrachten van schepen, en
verhuurde dekkleden. Bertus werkte in het bedrijf van zijn vader,
maar als het maar even mogelijk was zat hij te experimenteren met
allerlei elektrische apparaten. Zijn eerste uitvinding was een
alarminstallatie die de schipper waarschuwde als het ruim vol water
liep, heel wat later heeft een zekere Benders uit Den Haag patent
gekregen op een zelfde constructie. Toen er iets meer bekend werd
over de radiotechniek, moest Bertus er meer van weten. Sinds 1919
las hij er alles over wat los en vast zat en nam hij er proeven mee.
Bij importeurs uit Amsterdam en Baarn kocht hij veel materiaal op
radiogebied op, en daar kon hij eind 1920 zijn eerste ontvanger mee
bouwen. En verdraaid hij deed het nog ook.Het was een hele sensatie.
In Oude-Pekela was een kerel die geluid uit de lucht kon plukken, en
het ook liet horen.....
Ver uit de buurt kwamen ze bij Bertus in het schuurtje om eens met
de koptelefoon over de oren te luisteren naar wat er wel uit zo'n
kastje kwam. Menigmaal kwam de vraag of Bertus voor hen ook niet
zo'n ding maken kon. Dat deed hij maar al te graag, als ze tenminste
de materiaal kosten wilden betalen. Bij elke serie ontvangers die
hij zo maakte leerde hij weer een beetje meer over zijn hobby. Toen
er steeds meer vraag naar zijn radio's kwam, moest Bertus steeds
vaker ''nee'' verkopen, omdat scheepsbevrachter nu eenmaal zijn
beroep was. Aan de andere kant zag hij wel in dat er mogelijkheden
waren om helemaal van het fabriceren van radiotoestellen te leven.
In 1922 waagde hij de grote stap, liet het bevrachten aan zijn broer
over, en begon met een eigen fabriek, De Radio Apparaten Fabriek
H K A Klasen te Oude-Pekela.De kasten werden van toen af aan gemaakt
door een meubelfabriek, en voor het bouwen van de radio's werd een
leerling aangenomen. Voor hem zelf was het onderzoek,het ontwikkelen
van nieuwe technieken, en het toepassen van ideeen die van ver op
hem afkwamen. Er was genoeg voor de baas van het fabriekje te doen.
Over de luidsprekers was Bertus nog lang niet te spreken. Ook maakte
hij wel gebruik van een grote hoorn, net een toeter om het geluid te
versterken. Aan het einde van de hals zat een trilplaatje. Maar ge-
weldig was het geluid niet, een beetje blikkerig. In een Amerikaans
tijdschrift las hij iets over papieren trilplaatjes, dus ging hij
experimenteren met allerlei papiersoorten, maakte in plaats van
vlakke ook trechtervormige plaatjes. Dat laatste leek hem het beste,
maar het papier was te slap. Met zijn vriend die drogist was vond
hij een vloeistof die het papier steviger maakte en toch buigzaam
hield. Zonder overdrijving kan gezegd worden dat de Oude-Pekelaarder
de eerste of een van de allereerste was die de conusluidspreker ont-
wikkelde..... en had hij daar nu maar patent op aangevraagd...
++ PA3ESF + THE WORLD LINK RTTY BULLETIN + URETERP + R14 + JO33CC ++
Siemens en Philips kwamen een jaar later met een zelfde uitvinding,
en we weten hoe het met deze merken is gegaan. Zeker is wel dat
Klasen de allereerste was die een radio op de markt bracht met een
ingebouwde luidspreker. En wat voor een... Om tot een goede vorm te
komen, had hij advies gevraagd aan de bekende kunstenaar Ter Reegen.
Die maakte voor het nieuwe toestel een voorfront van houtsnijwerk
met de afbeelding van een fluitspeler in het bos.Later kwamen er nog
andere afbeeldingen bij.Het ging met de verkoop van de toestellen zo
goed dat Klasen vertegenwoordigers in dienst nam. De prijs, drie
honderd en dertig eerlijke vooroorlogse guldens. Op een tentoonstel-
ling in Veendam liet Klasen maar liefst zeven verschillende modellen
zien.
En het mooiste was, hij had ze nu ook op wisselstroom, en dat was
nodig ook, want steeds meer mensen in alle hoeken en gaten van het
land konden over stroom uit centrales beschikken. Mensen stroomden
toe, en praatten dagenlang over het mooie spul dat die Oude-
Pekelaarder daar aan de man bracht. In het fabriekje werkten zes
mensen. Ze bouwden niet alleen radio's en luidsprekers,maar ook hele
geluidsinstallaties voor bioscopen, die in die tijd volop in opkomst
waren.
De glorietijd van AKAH ging voorbij.
Philips en andere grote merken hadden ongeveer veertien octrooien
gekregen voor belangrijke schakelingen,en zij gaven geen toestemming
meer om materialen met hun octrooien in de apparatuur van Klasen in
te bouwen. Eindhoven wilde het bedrijf in Oude-Pekela nog wel over
nemen, maar daar voelde Klasen niets voor, en zo bloedde het zaakje
in Oude-Pekela langzaam dood.
Maar Bertus was niet voor een gat te vangen, hij had het wel zien
aankomen dat het mis zou lopen met de bouw van eigen toestellen.
Daarom vroeg hij in 1927 een vergunning aan voor het aanleggen van
radiodistributie in zijn woonplaats. Het jaar daar op kwamen de ver-
gunningen af, en kon hij in Oude- en Nieuwe-Pekela, langs het Pekel-
derdiep een bovengronds netwerk aanleggen. Houten palen werden de
grond ingeslagen, daar kwamen isolatoren aan, die werden verbonden
met blanke koperdraden, met aftakkingen naar de huizen.
In Oude-Pekela kwam zo doende de eerste Noord Nederlandse Radio
Centrale. Alles was eigen fabrikaat, de luidsprekers,de versterkers,
en het net. Ze begonnen met vier en dertig abonnees, maar het duurde
niet lang of het waren er zestien honderd, ook omringende gemeenten
werden aangesloten. De prijs van een aan sluiting was, zeker in de
crisisjaren, redelijk hoog. Voor een luidspreker betaalde men vijf
en twintig gulden, voor het aansluiten een tientje,en het abonnement
twee kwartjes in de week. Bertus Klasen beleefde veel plezier aan de
radio distributie, hij gaf de Hilversumse zenders door, draaide zelf
ook grammofoonplaten, en gaf op verzoek berichten door over wegge-
lopen huisdieren...
In de oorlog werd Radio Klasen onder de PTT geplaatst, zo konden de
Duitsers er goed controle op houden wat er uitgezonden werd. Toch
moest Bertus een keer bij de SD verschijnen, hij werd verdacht van
het doorgeven van berichten aan de ondergrondse. Hij werd op de be-
kende manier ondervraagd en geslagen. 's Avonds liet de SD hem weer
vrij. Er was niets te bewijzen. Na vijfenveertig nam de PTT alle
radiocentrales over. De bezitters, dus ook Bertus Klasen, werden
gedwongen uitgekocht. Het was een grote teleurstelling voor hem dat
Radio Klasen en AKAH helemaal verslonden waren.
Overgenomen uit 'TOAL EN TAIKEN' tiedschrift veur Grunneger Kultuur,
en vrij vertaald door...................... Bouke, NL-10268(C) WLRB.
++ PA3ESF + THE WORLD LINK RTTY BULLETIN + URETERP + R14 + JO33CC ++
Einde W.L.R.B. deel 1 van 2, zie voor het vervolg Deel 2-2.
Read previous mail | Read next mail
| |
