| |
PE1MVX > DUTCH 21.10.07 01:04l 224 Lines 11872 Bytes #999 (0) @ WW
BID : 25395_PE1MVX
Read: GUEST DK3EL
Subj: PI4WNO,Bull.2007/10/21(995)
Path: DB0FHN<DB0MRW<DB0ERF<DB0FBB<DB0IUZ<DB0GOS<ON0AR<DB0RES<PI8DAZ<PI8HGL<
PE1MVX
Sent: 071020/2321Z @:PE1MVX.PI8HGL.#ZH1.NLD.EU #:25395 [Wassenaar] $:25395_PE1M
From: PE1MVX@PE1MVX.PI8HGL.#ZH1.NLD.EU
To : DUTCH@WW
RYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRY
----------------------------------------------------------------
- PI4WNO Bulletin nr.995, 2007/10/21 (week 42) 20-ste jaargang -
----------------------------------------------------------------
- Clubstation v.d. Afdeling WOERDEN EN OMSTREKEN van de VERON -
- RTTY-bulletin: 10.30, Phone-bulletin 11.00, dan Phone-Ronde. -
- SSTV: 09.00-10.00 op 144.500. Maandag: 19.00-20.30, 28.700) -
- Tijdens -RTTY- kunnen luisteramateurs inmelden: 0348-412738 -
----------------------------------------------------------------
- Verwijt geen mens, dat hij niet smetteloos is, -
- zelfs op de zon zitten nogal eens wat vlekken. -
----------------------------------------------------------------
Vorige week waren in de ronde: PA0TNU, PA7APL, PA3CXM, PA3AKN,
PD2JAM, PA1WFB, PA3FOL, PD1AMY, PA4RDF, PD0LUR, PA0PHB, NL-10619
AFDELINGSBERICHTEN.
-------------------
Woensdag j.l. gaf Wim, PA0WV, op onze bijeenkomst een verhaal
over o.a. BPSK31. Het verslag ervan volgt hieronder door Pieter,
PA0PHB:
EXPERIMENTEREN EN ZELFBOUW.
--------------------------
Velen kennen Wim, PA0WV al van lang geleden, vanuit de tijd van
de Dutch RTTY Gang. Wim introduceerde toen zijn 'Iqnullius', een
printplaat met enorm aantal IC-s waarmee je RTTY-signalen op een
TV-scherm kon aflezen en zo de 'buren-wakker-houdende-wortel-
stampers' op non-aktief kon zetten.
De daarop volgende 30 jaren hoorden wij weinig meer van Wim.
In die tijd doseerde hij informatica, waar hij volgens eigen
zeggen niets van af wist, maar zich staande kon houden omdat hij
altijd twee bladzijden verder was dan zijn leerlingen.
Een paar jaar geleden werd zijn belangstelling gewekt voor
PSK31. Dat was blijkbaar iets anders dan het oude vertrouwde
RTTY. Hij wilde daar meer van weten. Dus moest er iets geknut-
seld worden. Door experimenteren kom je immers meer te weten.
En het mooie van onze radiohobby is, dat je daarmee steeds
verder en dieper kunt gaan.
Wim bestudeerde het uitstekende document van Peter, G3PLX, de
ontwerper van PSK31 en besloot om een PSK31 zender te bouwen.
Dat deed hij in diverse stappen al experimenterend en bouwend.
Voordat je tot bouwen over gaat moet je eerst weten waarover het
gaat. PSK is 'Phase Shift Keying' . De modulatie wordt als fase-
sprongen van een draaggolf overgebracht. In de amateur wereld
bestaan er twee uitvoeringen van PSK, deBi-PSK en de Quadro-PSK,
d.w.z. tweefase en vierfase modulatie. De fase kan dus maar en-
kele goed gedefinieerde waarden innemen en dus ligt het voor de
hand dat we uitvoering met digitale bouwstenen gaan uitvoeren.
Een digitale fasedetector maak je met behulp van een X-OR ic.
Een fase moet je altijd meten t.o.v. een referentie signaal.
We zorgen er voor dat we alleen te maken hebben met digitale
signalen. Een sinusvormig signaal zetten we met behulp van een
clipperschakeling om in een blokgolf.
Een X-OR heeft als eigenschap dat de output '1' is als de beide
Ingangsignalen ongelijk zijn. Zijn de signalen gelijk aan elkaar
dan is het signaal '0'. Omdat de signalen blokgolven zijn,
klappert de uitgang dus steeds tussen 0 en 5 volt. De verhouding
tussen de tijd dat de uitgang 5V en 0V is, is direct evenredig
met het faseverschil tussen de ingangsignalen.
Een vectorscope is een meetinstrument om het faseverschil zicht-
baar te maken op de oscilloscoop. Je ziet dan wat je aan het
doen bent. We gebruiken daarvoor de bovenstaande fasedetector
schakeling. Door achter de uitgang een RC-filter te zetten
krijgen we een DC-signaal met een waarde tussen 0 en 5 Volt die
lineair afhankelijk is van het faseverschil tussen beide ingang-
signalen. Samen met een tweede fasedetector en een 90 graden
fasenverschil, kunnen we de X-Y signalen maken om op de scope
een plaatje van een roterende vector te laten zien.
Tot nu toe kunnen we alles met discrete componenten uitvoeren.
Maar het begint al gauw een 'spinnekop' te worden met al die
14-polige IC's. Zouden we geen microproccessor kunnen gebruiken?
Immers vrijwel alle signalen zijn digitaal en alle signaalbewer-
kingen kunnen we digitaal uitvoeren. Bovendien kunnen we dan
de taak om de '0' en '1' patronen in leesbare tekst om te zetten
ook via software uitvoeren in de zelfde microprocessor.
De microprocessor is goedkoop, ze zijn er in alle maten en uit-
voeringen en er zijn er vele die je met BASIC of een andere
eenvoudige computertaal kunt programmeren. Hoewel de taak om een
PSK-signaal te coderen/decoderen niet erg complex is, komen we
gauw in de problemen met de snelheid van in BASIC geprogrammeer- de microprocessors.
Wim heeft daarom zijn microprocessor in Assmbly geprogrammeerd.
Helaas is de taal voor elk type en elke fabrikant verschillend.
Een microprocessor is zo'n universeel inzetbare component dat
het aanbeveling verdient om zich daar in te verdiepen.
Even terzijde, voor de examens is tegenwoordig behoorlijk wat
kennis van digitale signaalbewerking vereist.
De resultaten van zijn experimenten waren te zien tijdens de
bijeenkomst. Opvallend aan zijn PSK zender en ontvanger waren
het gering aantal componenten. Een microprocessor, een RS232-ic
voor de verbinding met een display/keyboard, een opamp als
signaal om het signaal tot een blokvorm om te zetten. En dan de
voeding, die het meeste volume innam.
Wim schuwde tijdens zijn presentatie een beetje theorie niet,
misschien was het te moeilijk, maar door zijn onnavolgbare ver-
teltrant was het een heerlijk avond. Was u er niet bij? Dan hebt
u heel wat gemist.
Je kunt natuurlijk ook van het internet een van de vele PSK pro-
gramma's downloaden, de transceiver aan de PC verbinden en de
lucht in gaan. Zo gedaan. En als je iets wilt maken, kun je zo'n
bouwkitje kopen met alle onderdelen al op volgorde op een strip.
In een uurtje gepiept. Maar heb je daar dan ook zoveel plezier
van? Ik betwijfel het. (PA0PHB)
Onze daaropvolgende bijeenkomsten zij op:
Woensdag 21 november: Excursie naar lokale omroepstation RPL-FM.
Woensdag 19 december: Presentatie van PA3EWP over een DXpeditie.
Onze bijeenkomsten zijn elke derde woensdag in de kantine van
het bedrijf ASF, aan de Zegveldse Uitweg 3, 3443 JE, Woerden.
Aanvang 20.00 uur.
PSK31 IN HET KORT (NOG MEER OVER PSK31)
-----------------
PSK31 is een digitale communicatie mode, ontworpen door Peter
Martinez, G3PLX, gebaseerd op twee-weg RTTY amateur radio
verbindingen. Het is smalbandig, werkt op 31.25 baud en is onge-
voelig voor stoorsignalen. De codering is, evenals Morse,
geoptimaliseerd voor effectief spectrum gebruik.
Het maakt gebruik van digitale phase-shift keying. De benodigde
software is voor diverse operating systemen gratis te downloaden
inclusief Linux, DOS en Windows.
De signalen zijn te horen op ondermeer de volgende frequenties:
1838.150 kHz 144.600 MHz
3580.150 kHz 18100.150 kHz
7035.150 kHz 21080.150 kHz
14071.150 kHz 28120.150 kHz
Zo werkt het:
Naast de 31,25 Hz bandbreedte is het gebruik van de Varicode
karakteristiek voor deze mode. De Varicode, ontwikkeld door
Peter, G3PLX, zet de ASCII lettertekens om in tokens.
Die tokens hebben evenals bij Morse een variabele lengte.
Een token bestaat uit meerdere bits, 1 en 0 overgangen.
Veel gebruikte letters hebben kortere tokens, weinig gebruikte
letters langere. De gemiddelde tokenlengte is 6.5 bits en is
minimaal voor engelse tekst. De veel gebruikte 'e' heeft als
code 11, het minder vaak voorkomende 'q' teken heeft de code
11011111.
PSK31 wordt uitgezonden met een baudrate van 31.25 bits per
seconde. Daarmee wordt een snelheid van ongeveer 50 woorden per
minuut bereikt, prima voor een twee-weg radioverbinding.
Deze baudrate kan eenvoudig worden afgeleid van de 8kHz sample
rate van een soundcard (delen door 256).
Fasemodulatie detecteren doet men door de fase van het ontvangen
signaal te vergelijken met een lokaal opgewekt referentie-signaal.
Dit referentie signaal moet bijzonder stabiel zijn.
Het frequentie verloop mag niet meer zijn dan circa 1 Hz per
seconde. De zendontvanger moet dan voorzien zijn van kristal-
gestabiliseerde oscillatoren.
Er bestaan diverse uitvoeringen van PSK. De bekenste zijn BPSK,
Bi Phase PSK, QPSK, Quadro Phase PSK, en met verschillende
baudrates 31 en 63 baud.
Wilt u snel aan de slag met PSK?
De codering/decodering kan worden verzorgd door uw PC waarbij
dan de soundcard de noodzakelijke fasemodulatie van een audio-
draaggolf kan verzorgen. Het PSK gemoduleerde audiosignaal wordt
aangeboden aan een SSB-transceiver.
Meer informatie is te vinden op de website van de VERON
www.veron.nl/tech/psk31 Zie ook in de CQ-PA 10/okt. (PA0PHB)
STEMMEN BEVEILIGD MET KWANTEMCODE.
---------------------------------
Bij de verkiezingen in het Kanton Geneve op 21 oktober heeft
Zwitserland een wereldprimeur. De uitgebrachte stemmen worden
vanuit stemlokalen via een onkraakbare kwantumverbinding naar de
centrale stemcomputer gestuurd.
De inwoners van Geneve zullen weinig merken van de zwarte kast-
jes, maar hun stemmen worden tijdens de verkiezingen van 21
oktober verstuurd via een gegarandeerd onkraakbare Cerebris-
verbinding van het bedrijf Id Quantique. De datastroom van de
verkiezingen is beveiligd met kwantumcryptografie (quantum key
distribution). Via een niet af te luisteren verbinding delen
zender en ontvanger een eenmalige cijfercode, waarmee ze hun
communicatie beveiligen. Zonder die one-time pad-code is de
versleutelde boodschap compleet onleesbaar; er zit geen enkele
structuur in de boodschap die een snelle computer de code laat
raden.
Informatie die wordt beveiligd met quantumcryptografie (ook wel
quantum key distribution) is gegarandeerd onleesbaar voor
iedereen behalve zender en ontvanger.
Eenmalige verbinding:
De one-time pad-techniek werkt ook zonder kwantumverbinding,
maar alleen als zender en ontvanger de gebruikte cijfercode
zonder afluisteraars kunnen delen. Kwantumcryptografie zorgt
daarvoor met een niet af te tappen verbinding. Die maakt gebruik
van de natuurwetten voor de allerkleinste deeltjes, zoals atomen
en lichtdeeltjes. Zulke deeltjes kunnen oneindig snel informatie
delen over een grote afstand en doen dat exact een keer; als
iemand probeert af te luisteren merkt de ontvanger dat meteen
doordat hij alleen nog maar onbruikbare ruis binnenkrijgt.
Door alleen ruisloos gedeelde getallen te gebruiken weten zender
en ontvanger dat niemand hun code heeft onderschept.
Overigens kan de kwantumcode niet voorkomen dat er met de stem-
computer zelf wordt gerommeld. In Nederland waarschuwt de
actiegroep 'wijvertrouwenstemcomputersniet' voor de zwakke
beveiliging van zulke apparatuur. (Id Quantique)
P.S.:
Gaarne zien weer eens wat response van onze ontsnapte Nederlanders, hi..
TENSLOTTE:
----------
Overname van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding.
Hebt U nieuwtjes, vraag/aanbod: E-mail: pi4wno(at)amsat.org
Bulletin kan ook gelezen worden op WWW.VERON.NL/AFDELING/WOERDEN
Giro-nr 193190, VERON Afd.66 Leidsestraatweg 51 3443 BR Woerden.
Wilt U onze maandelijkse Convo ontvangen, stuur dan een e-mail.
Prettige dag en tot volgende week! 73 de PI4WNO.
-------------------- Opr. PA0PIM. ------------------------------
nnnn
nnnn
Read previous mail | Read next mail
| |
