| |
PI4WNO > DUTCH 20.09.04 21:10l 191 Lines 10734 Bytes #999 (0) @ WW
BID : 4011_PI8VAD
Read: GUEST DK3EL
Subj: PI4WNO, Bull.2004/09/19(834)
Path: DB0FHN<DB0FOR<DB0SIF<DB0EA<DB0RES<ON0AR<7M3TJZ<F6CDD<PA2TA<PI8VAD
Sent: 040919/0657Z @:PI8VAD.#ZH2.NLD.EU #:4011 [Dordrecht] #:200619 $:4011_PI8V
From: PI4WNO@PI8VAD.#ZH2.NLD.EU
To : DUTCH@WW
RYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRY
----------------------------------------------------------------
- PI4WNO Bulletin nr. 834, 2004/09/19 (week 39) 17-de jaargang -
----------------------------------------------------------------
- Clubstation v.d. Afdeling WOERDEN EN OMSTREKEN van de VERON -
- RTTY-bulletin: 10.30, Phone-bulletin 11.00, dan Phone-Ronde. -
- Herhaling Bulletin in de mode MT63 om 12.00 op 3.580 in LSB. -
- Tijdens -RTTY- kunnen luisteramateurs inmelden: 0348-412738 -
----------------------------------------------------------------
- Waar geen haar zit, zit lucht.(John-John B.Schnog, RU Gron.) -
----------------------------------------------------------------
Vorige week waren in de ronde: PE2JWC, PA7APL, PA3FOL, PA0KJB,
PD2WOG, PD1AMY, PA3AKN, PD1AOI, PD0IDQ, PD0TKS, PA3EJE, PA2HJM,
PD2AP, PA0PHB, PA0ALD. Rpt MT63: PA3AKN.
AFDELINGBERICHTEN.
-----------------
BIJEENKOMSTEN.
--------------
RAMOS, Radio Amateur Meteoor Observatie Systeem.
------------------------------------------------
Op onze maandelijkse bijeenkomst, afgelopen woensdag, legde
Frans de Keijzer, PD2FKH, ons uit wat RAMOS voorstelt. Een
internationaal gezelschap van circa 50 amateurs uit Argentinie,
Belgie en Nederland, houdt zich bezig met het registreren van
meteoorsporen in de dampkring van de aarde. Zijn doen dat met
behulp van radiogolven.
Meteoren zijn restanten van de oergas wolk die in de aardse
dampkring terecht komen. Door wrijving verdampen zij en trekken
ionensporen. Radiosignalen van een 6 meter radiobaken worden
met ontvangers op een afstand van globaal 1000 km ontvangen
ten gevolge van de reflectie van de radiogolven aan het meteoor-
spoor op circa 100 km hoogte.
Het GB3LER baken in de Shetland Islands, zendt continue FSK441
signalen uit op 50.064 MHz. Het audiosighnaal van de gevoelige
ontvangers, die in Nederland worden gebouwd, wordt aan de sound-
card aangeboden. Reflectiesignalen worden waargenomen met een
variatie op het van PSK bekende watervalplaatje. Er wordt nu
ge-experimenteerd met peilantennes om de richting, waaruit de
sporen zijn waargenomen, te kunnen registreren. Dat blijkt
moeilijk te realiseren te zijn zonder extra storingen te intro-
duceren.
Frans heeft een prachtige ontvangstlokatie, waarmee hij op elk
uur van de dag vele meteoorsporen kan waarnemen. Hij illustreer-
de dat met schitterende plaatjes.
Het waarnemen van meteoorsporen is een nieuwe tak van onze zeer
gevarieerde radiohobby. Ze is aantrekkelijk vanwege de combina-
tie van radio, computers en astronomie. Het kan bedreven worden
met algemeen verkrijgbare middelen. (73, Pieter, PA0PHB)
De volgende bijeenkomsten zijn op elke derde woensdag:
20 oktober : Frequentie Standaard door PA0HZP.
17 november: Frequentie versus tijden.
15 december: Lowlands DX, onder voorbehoud.
EEN WANDELING DOOR DE TIJD.(4)
--------------------------
In Europa waren er in de Middeleeuwen (500 - 1500 n.C) praktisch
geen technologische ontwikkelingen. In die tijd waren eenvoudige
zonnewijzers boven deuropeningen geplaatst om het middaguur en
belangrijke tijden aan te duiden. In de 10-de eeuw werden ver-
schillende soorten zak-zonnewijzers gebruikt. Een Engels model
was zelfs aangepast voor de seizoenswisselingen van de zonne-
stand.
Dan, in de eerste helft van de 14-de eeuw, beginnen grote mecha-
nische klokken te verschijnen in torens van verschillende
Italiaanse steden. We hebben geen bewijs of beschrijving van de
werking van deze klokken, die met gewichten werden aangedreven
en geregeld werden door een spil/anker eschappement. Variaties
op dit systeem bestonden al 300 jaar, maar hadden allemaal het
zelfde probleem: de schommelingsperioden van het eschappement
hingen teveel af van de aandrijfkracht en wrijvingsweerstand in
de apparatuur. Vooral ook het vochtgehalte in de torens.
Een grote verbetering was de uitvinding van Peter Henlein te
Neurenberg, tussen 1500 en 1510 van klokken die door een veer
werden aangedreven. Hierdoor konden klokken veel kleiner gemaakt
worden, en zelfs in zakformaat. Hoewel ze langzamer liepen naar-
mate de veer afliep, waren ze populair bij welgestelde lieden en
konden op tafel gezet worden, of opgehangen aan de muur. Deze
vooruitgang was de aanzet naar een meer accurate tijdmeting.
Een Nederlandse tandarts, Christiaan Huygens, maakte in 1656 de
eerste pendule-klok, gereguleerd door een mechanisme met een
'natuurlijke' slingerperiode. (Galileo Galilei was al in 1582 de
uitvinder van het pendule-klok ontwerp met zijn studie omtrent
de 'pendulum'. Hij maakte zelfs een schets voor een penduleklok,
maar maakte er nooit een.) Huygens' eerste penduleklok had een
afwijking van 1 minuut per dag, later bracht hij het terug tot
10 seconde per dag. Rond 1675 ontwikkelde Huygens het balans-
wiel en een veer-samenstelling, zoals nu nog gebruikt in pols-
horloges. Die draagbare horloges in de 17-de eeuw moest men elke
tien minuten opwinden.
In Londen begon William Clement in 1671 zijn klokken te maken
met een nieuw 'anker' of 'terugstoot' eschappement.
In 1721 verbeterde George Graham de nauwkeurigheid van de pendu-
le door de lengte van de slinger aan te passen aan temperatuur
variaties. John Harrison, een timmerman en 'selfmade' klokkema-
ker, verfijnde Graham's compensatie techniek, en ontwikkelde
nieuwe methodes om wrijving te reduceren. In 1761 maakte hij een
chronometer voor de zeevaart met een veer en balans echappement,
waarmee hij een hoge geldprijs won. Tijdens een reis naar
Wets-Indie was deze klok zelfs bij heftige zeegang, nauwkeurig
tot een vijfde seconde per dag en daardoor ook een maximale af-
wijking op de lengtegraad van een halve graad.
In de volgende eeuw, 1889, maakte Siegmund Riefler een klok met
een 'bijna-vrije-slinger', die een nauwkeurigheid had van een
honderdste seconde per dag en werd de standaard voor veel astro-
nomische observatoria. Een werkelijk vrije slinger pricipe werd
ge-introduceerd door R.J.Rudd rond 1898, waardoor hij de ontwik-
keling van verschillende vrije slinger klokken stimuleerde.
Een van de meest beroemde, de W.H.Shortt klok, werd in 1921
gedemonstreerd. Deze verving meteen Riefler's klok in veel
astronomische observatoria. De klok had twee slingers, een slaaf
en een meester. De slaafslinger gaf de meesterslinger zachte
tikjes aan de meesterslinger om hem in beweging te houden en ook
om de wijzers aan te drijven. Zodoende bleef de meesterslinger
vrij van mechanische taken die zijn regelmaat zouden kunnen ver-
storen.
De prestaties van de Shortt klok werden ingehaald door de ont-
wikkeling van kwartskristal-oscillators en -klokken sinds 1920.
Hierdoor werd de nauwkeurigheid ver verheven boven die van de
slinger- en balanswielen systemen.
De werking van kwartsklokken berust op de piezo-elektrische
eigenschappen van kwartskristallen. Als men een elektrisch veld
aanlegt aan het kristal, verandert het zijn vorm, en als men het
indrukt of verbuigt, wekt het een elektrisch veld op. In een
daartoe geschikte electronische schakeling geplaatst, zal de
wisselwerking tussen mechanische druk en elektrisch veld het
kristal doen trillen en een elektrisch signaal van betrekkelijk
constante frequentie opwekken, die zodoende gebruikt kan worden
voor een elektronische tijdsaanduiding.
Kwarts klokken zijn beter, want zij hebben geen bewegende delen
die de frequentie kunnen verstoren. Maar toch, ze zijn nog af-
hankelijk van mechanische trillingen, die in de buurt van hun
frequentie liggen en van temperatuur. En er zijn geen kristallen
die precies dezelfde frequentie hebben.
Maar de nauwkeurigheid van de kwartsklokken wordt aanzienlijk
overtroffen door de atoomklokken. (Wordt vervolgd)
VOND THOMAS EDISON WEL DE GLOEILAMP UIT?
----------------------------------------
De geschiedenis van de gloeilamp laat zich lezen alsof het uit
een roddelblad komt. Integenstelling tot wat de scholen jaren-
lang leren, heeft het Amerikaanse ikoon, Thomas Edison noch de
gloeilamp uitgevonden, noch had hij het eerste patent op het
moderne ontwerp van de gloeilamp. Blijkbaar gunnen wij de eer
aan de geachte Hr. Edison, omdat hij een machtig bedrijf bezat,
later bekend als 'General Electric', en een gloeilamp is gewoon
een lamp, die zonder elektriciteit geen licht laat schijnen.
In werkelijkheid bestonden gloeilampen al vijftig jaar voor
Thomas Edison's patent in de V.S. van 1879.
Bovendien, verkreeg Joseph Swan, een Britse uitvinder, een jaar
eerder al het eerste patent voor dezelfde gloeilamp in Engeland.
Swan onthulde zijn kooldraad gloeilamp in New Castle tien jaar
voordat Edison de wereld schokte met de aankondiging dat hij de
eerste gloeilamp had uitgevonden. Edison's gloeilamp was in
feite een kopie van Swan's gloeilamp.
Hoe doen twee uitvinders in twee verschillende landen dezelfde
uitvinding op dezelfde tijd? Heel eenvoudig, zij volgen elkaars
voetstappen. Swan's eerste bevindingen met het experiment voor
elektrisch licht via een kooldraad, en zijn voorafgaande ontwer-
pen verschenen in een artikel in Scientic American. Ongetwijfeld
had Edison dit artikel gelezen. Om Edison het voordeel van de
twijfel te geven en hem verder niet van plagiaat te betichten,
kunnen we zeggen, dat hij de gloeilamp uitvond door uitgebreide
verbeteringen aan te brengen aan Swan's gepubliceerde, maar niet
volmaakte ontwerp. Swan had daar echter een andere gedachte over
toen hij meende dat Edison zijn zakken vulde met zijn uitvinding
en daagde Edison voor het gerecht wegens inbreuk op zijn patent.
Het Britse Gerechtshof bleef bij het patent van Swan en dwong
Edison, als onderdeel van het geding, de naam van Swan als
partner op te nemen in zijn Brits elektriciteitsbedrijf. Edison
kreeg het voor elkaar om alle belangen van Swan op te nemen in
de nieuwe 'Edison and Swan United Electric Company'.
(Verkort uit Cool Quiz Network, Inc.)
TENSLOTTE.
----------
Overname van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding.
Hebt U nieuwtjes, vraag/aanbod, schrijf naar: PI4WNO p/a PA0PIM,
Amsteloord 31, 3448 BB WOERDEN. U kunt ook een bericht plaatsen
in Uw BBS met: PI4WNO (at) PI8HGL. E-mail: pa0pim(at)hetnet.nl
Bulletin kan ook gelezen worden op WWW.VERON.NL/AFDELING/WOERDEN
Giro-nr 193190, VERON Afd.66 Leidsestraatweg 51 3443 BR Woerden.
Prettige dag en volgende week. 73 de PI4WNO.
----------------- Opr. PA0PIM. ---------------------------------
nnnn.
nnnn
Read previous mail | Read next mail
| |
